మానవతావాదం అంటే ఏమిటి?


హితవచనం

మానవుని కేంద్ర బిందువుగా తీసుకొని సమస్త సృష్టికి వ్యాఖ్యానం చెప్పుకోవటం మానవతావాదం క్రిందికి వస్తుంది. మానవుని కోసము సమస్త వ్యవస్థలు ఏర్పడ్డాయని చెప్పటం మానవతా వాదమవుతుందా? అయితే మానవుడు ఎంతగొప్ప వాడైనప్పటికీ అతడు తన వ్యక్తిగత స్వార్థం కోసము సమస్త జడచేతనాను పశు పక్షిజంతుసంతానాన్ని సహజ వృక్షసంపదను నిర్మూలించటం మానవతావాదం కాదు. అనంత విశ్వరచనలో మానవుడు ఒక భాగము. మానవునికి ప్రకృతికి, పరమతత్వానికి మధ్య గల అవిభాధ్యమైన అనుబంధాన్ని మానవతావాదము వివరిస్తుంది. మానవుడు కసాయివాడు కాదు కరుణామయు డైనయోగి, త్యాగము, ప్రేమ, దయ అతని జీవీ క్షణాలు. అతనికి మహిషక్షణాలు ఉన్నాయి  అతనిలో మహిషాసురమర్ధనీ ఉంది. శిశువు నుండి పశువువైపుకు పశువు నుండి పరమేశ్వరుని వైపు సాగించే ప్రయాణాన్నే మనం ఏకాత్మతా మానతా వాదం అని సపూర్ణ విద్య అని పూర్ణయోగమని పిలుస్తున్నాము. ఇది సనాతనమైనది.
- దీన్దయాళ్ ఉపాధ్యాయ