మంచికోసం ఓ మార్పు అదే సంక్రాంతి



అందరూ బాగుండాలి. అంతా మంచే గాలి అనేది ప్రతి ఒక్కరి ఆశ‌. కొంతకాలంగా ఎన్నో ఆటుపోట్లు, రెన్నో విపత్క రిస్థితుల మధ్య యంతో డిపిన రైతన్న పంటచేతికొచ్చి సేదతీరే మిది.  ప్రక్రుతికి చీర ట్టినట్లు ఉండే పంటను చూస్తూ , అభ్యుదపు సూర్యోదయాన్ని ఆస్వాదిస్తూ రైతన్న సంక్రాంతి పండుగ చేసుకుంటున్నాడు. అసలు సంక్రాంతి అంటే ఏంటో తెలుసా!! ల్లని గాలుల డుమ‌, చ్చనిపైరులతో ప్రతీ ఊరు, ప్రతీ ఇల్లూ ధాన్యపు రాశులతో ఆనందంతో ఉండగా..వారి ముఖాల్లో సంతోషం నిపిస్తుంటే గంగిరెద్దుల విన్యాసాలు, రిదాసు చేసే ప్పుళ్లు, జంగదేవ మాట మూటలు, వివిధ వేషాలతో హాస్యాన్ని పండించే టి వేషగాల్లు...మా ఇంటికి రండీ అని స్వాగతించడానికి అనేక మెలిక రంగళ్లికతో రంగులతో శోభాయమానంగా మెరిసే ముగ్గులు. వాటిపైన పువ్వులు పూచాయా అన్నట్లు ఉండే గొబ్బెమ్మలు. వాటి చుట్లూ న్రుత్యం చేసే అమ్మాయిలు..గాలిపటాలతో సందడి చేసే అబ్బాయిలు..పకోడి పందాలు..భోగిమంటలు...బొమ్మ కొలువులు అబ్బో ఒకటా రెండా ఇలా ఎన్నెన్నో శోభాయమానంగా నిపిస్తుంది సంక్రాంతి. అందరూ సంతోషాలతో ఉంటూ ప్రతి ఇల్లు రివిల్లులా మారితే అదే అసలైన సంక్రాంతి
సంక్రాంతి అంటే సంక్రణం అని అర్థం. అంటే మార్పు చెందడం. సంవత్సరానికి న్నెండు సంక్రాంతులు ఉంటాయి. అయితే ముఖ్యంగా రెండు సంక్రాంతులను మాత్రమే రిగణంలోకి తీసుకుంటారు. వాటిలో ఒకటి సంక్రాంతి, రెండోది వేసవి కాలంలో చ్చేకర్క సంక్రాంతి.  సూర్యడు రాశిలో ప్రవేశించడాన్నేమ సంక్రణం అంటారు. ఇలా ప్రతి నెల మారుతూనే ఉంటాయి. రాశి మారిన ప్రతి సారి దాన్ని సంక్రాంతి అనే అంటారు. మార్పు కారణంగానే జీవితాల పాల‌, పోష  రుగుతున్నాయి. లిక ఆగినట్లయితే నం అనేది కూడా ఆగిపోతుంది. భావ అర్థం చేసుకోవాలనేది కూడా సంక్రాంతి పండుగలో అంతరార్థం
ఈరోజు ఎంతో ప్రాముఖ్య సంతరించుకుంది. మాసంలో సూర్యుడు ఉత్తరాయ థంలోకి వుతాడు. అందుకే ఈరోజు నుంచి స్వర్గ ద్వారాలు తెరిచే ఉంటాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. పంట చేతికొచ్చిన ఆనందంలో రైతన్నల కళ్ళల్లో విరిసే కోటి కాంతులతో, అనందాల కోలాహలంతో, పండుగను మూడు   రోజులుగా చేసుకోవడం ఎప్పటినుంచో వస్తున్న ఆచారం. అందుకే దీనిని పెద్ద పండుగా అని కూడా పిలుస్తారు, మూడు రోజుల పండగలో మొదటిగా భోగి, ర్వాత సంక్రాంతి, ర్వాత నుమగా రుపుకుంటారు. కొన్ని చోట్ల నాలుగోరోజు ముక్కనుమ అని కూడా రుపుకుంటారు. మొదటి రోజు భూమికి పూజ చేస్తారు. రెండ రోజున పండుగను ఇంట్లోవారు రుపుకుంటే మూడోరోజు పాడి శువులను అందంగా అలంకరించి పండుగ చేసుకుంటారు. సంస్ర్కుతిలో ప్రక్రుతికి ప్రాముఖ్యం ఇవ్వడింది. ఎందుకంటే ప్రక్రుతి లేనిదే నం లేము. గొప్ప భావని ప్రకు లిగించడానికి ఆచారం పేరుతో చేసుకునే ప్రముఖ పండుగే సంక్రాంతి

భోగ భాగ్యాలను ఇచ్చే భోగి
మూడురోజుల్లో మొదటి రోజును భోగి అంటాఉ. ఉదయాన్నే లేచి ఇంట్లోని పాత స్తువులన్నింటినీ కూర్చుకుని, కొత్త వాటితో నిత్య నూత జీవితం ఆరంభించడానికి గుర్తుగా వాటిని భోగి మంటల్లో వేస్తారు. ఇక సాయంత్రం వేళ బొమ్మ కొలువు పెట్టి ఉల్లాసంగా ఆడుతూ పాడుతూ డుపుతారు. ఇంట్లో చిన్న పిల్లలుంటే  అందరూ లిసి రేగిపళ్ళు, శనగలు, పూలు, చెరుకుగడలు, మరియు కొన్ని నాణాలను కొత్త బట్టలు వేసుకున్న పిల్లలపై ఆశీర్వాద సూచకంగా కుమ్మరించి దిష్టి తొలగిస్తారు. తెలంగాణా ప్రాంతంలో కినాలు అనే పిండి వంటను చేసుకుంటారు
 మకర సంక్రాంతి
 రెండవ రోజు, అసలైన పండుగ రోజు సంక్రాంతి. ఈరోజు తెల్లవారు జామునే లేచి ఇంటిని అలంకరించి కొత్త ట్టలువేసుకుని బంధుమిత్రులందరితో లిసి సంతోషంగా డుపుతారు. మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే సంక్రాంతి రోజులలో మనం చూసే ఇంకో సుందర దృశ్యం గంగిరెద్దులను ఆడించే గంగిరెద్దులవారు. చక్కగా అలంకరించిన గంగిరెద్దులను ఇంటింటికీ తిప్పుతూ, డోలు, సన్నాయి రాగాలకు అనుగుణంగా వాటిచేత చేయించే నృత్యాలు చూడటానికి చాలా రమణీయంగా ఉంటాయి. గంగిరెద్దులు మనము ఇచ్చే కానుకలను స్వీకరిస్తున్నట్లుగా తలలు ఊపుతూ ధన్యవాదాలు తెలుపుతున్నట్లు మోకాళ్ళ మీద వంగటం వంటి విద్యలు వాటికి నేర్పిస్తారు. అయ్యగారికి దండం పెట్టు, అమ్మగారికి దండం పెట్టు అంటూ గంగిరెద్దుల వాళ్ళు సందడి చేస్తారు. మరో ఆనందమైన, అలరించే విషయం   రోజునహరిలో రంగ హరీఅంటూ కంచు గజ్జెలు ఘల్లుఘల్లుమనగా చిందులు త్రొక్కుతూ, చేతుల్లో చిరుతలు కొడుతూ కోడిగుడ్డు లాంటి బోడి తలపై రాగి అక్షయపాత్ర కదలకుండా హరిదాసు ప్రత్యక్షమై సందడి చేస్తాడు. పిల్లలు గాలిపటాలు ఎగరవేస్తూ సరదాగా గడుపుతారు. రథం ముగ్గు, రంగ వల్లులతో ఇంటి ముంగిళ్ళు కళకళలాడతాయి. అయితే రోజున పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదులుతారు. ప్రతీ సంక్రమణానికీ పితృతర్పణాలు ఇవ్వాలి. కాని మిగిలిన పదకొండు సంక్రమణాలకు ఇవ్వక పోయినా, మకర సంక్రమణానికి మాత్రం తప్పకుండా పితృ తర్పణాలు ఇస్తారు. హారాష్ట్ర , తెలంగాణాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఈరోజు గౌరీదేవి పూజ చేసి, నువ్వులతో చేసిన డ్డూలను నైవేద్యంగా పెడుతారు. ముత్తయిదువులని పిలిచి వారికి హుమతులతో పాటు నువ్వుల డ్డూలను తినిపించి, తీపి తినితీయగా మాట్లాడు..నువ్వులు తిని ముత్తయిదువుగా ఆరోగ్యంగా ఉండూ అంటూ దీవిస్తారు
చివరిదైన కనుమ రోజు
ఇళ్ళన్నీ అందమైన ముగ్గులతో శోభిస్తూ, అందరికి ఆనందాన్ని పంచే పండుగను ఘనంగా సాగనంపేందుకు రథం ముగ్గు తాడును మరొక ఇంటి వారి ముగ్గుతో కలుపుతూ అందరూ ఒకరికి ఒకరు తోడుంటూ కలసి సహజీవనం సాగించాలని అందరూ కోరుకుంటారు, ఈరోజు ఆడపిల్లలకు ప్రత్యేకమైన రోజు, ఈరోజు ఆడ పిల్లలందరు, గొబ్బెమ్మలు పెడతారు, గొబ్బెమ్మ అంటే గోపి+బొమ్మ, అంటే కృష్ణుని భక్తురాళ్ళు అని అర్థం, వీటి చుట్టూ తిరుగుతూ పాటలుపాడుతూ నృత్యం చేస్తూ కృష్ణ భక్తి తమకూ కలగాలని ప్రార్ధిస్తుంటారు. నుమ రోజు ప్రయాణం చేయరు.
ఇలా మూడు రోజుల పాటు శోభాయమానంగా రుపుకునే పండుగ నేడు కాంక్రీటు జీవ విధానంకి అలవాట డి సంక్రాంతిలోని కాంతి గ్గిస్తున్నాం. ఆనాటి కాలంనాటి గంగిరెద్దులు, రిదాసు కీర్తలు, నీసం రంగల్లికలు కూడా లేకుండా అన్నీ ఫాస్ట్ఫుడ్ హా జీవ విధానానికి అలవాటు డి,  అప్పటికప్పడు యారయ్యేవాటిపై ఆధారడుతున్నాం.  అసలైన పండుగ మాధుర్యాన్ని నం కోల్పూతూ పిల్లకు కూడా తెలియచేయట్లేదనేది అక్ష త్యం. ఇకనైనా పండుగ విశేషను భావితరాలకు చెబుతూ సంక్రాంతి అందరిజీవితాల్లో సుఖ సంతోషాలను లిగించి కాంతిపథంలో జీవితాలు విరబూయాలని కోరుతూ పాఠకులందరికీ సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు.
- తాకలం